صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۸٬۳۹۶ کاربر فعال و ۱٬۱۰۳٬۵۱۴ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

«سگ ولگرد» داستان کوتاهی از صادق هدایت، نویسندهٔ ایرانی است که نخستین بار در سال ۱۳۲۱ با هفت داستان دیگر در مجموعه‌ای به همین نام در تهران منتشر شد. داستان آن دربارهٔ یک سگ اصیل اسکاتلندی به نام پات است که پس از گم کردن صاحبش، سرگردان شده و از انسان‌ها آزار می‌بیند. پات سگی معمولی نیست؛ او در آرزوی بازگشت به دوران کودکی است و در ته چشم‌هایش روحی انسانی دیده می‌شود. هدایت بیشترِ داستان‌های مجموعهٔ سگ ولگرد را پیش از ۱۳۲۰ نوشته بود، ولی به خاطر ممنوع‌القلم بودن چاپشان مقدور نبود. پس از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم در شهریور ۱۳۲۰، با الغای سانسور دولتی، «سگ ولگرد» نیز امکان انتشار یافت. «سگ ولگرد» داستانی کنایی و نمادین است که از زاویهٔ دید دانای کل روایت می‌شود. نقّادان آن را داستانی اگزیستانسیالیستی به‌شمار آورده‌اند و، با بعضی دیگر از داستان‌های هدایت مانند «زنده‌به‌گور» و «تاریک‌خانه»، از آن دسته روان‌داستان‌هایش دانسته‌اند که به شیوهٔ واقع‌گرایی نوشته شده است. روان‌شناسان و افسانه‌شناسان و اخلاقیّون و دانشمندان اجتماعی و فلسفی دربارهٔ «سگ ولگرد» سخن‌ها گفته‌اند. پژوهشگران ادبیات این داستان را با داستان‌های دیگری از زبان‌های دیگر هم سنجیده‌اند. صادق چوبک و احمد شاملو از سخنورانی هستند که با تأثّر از «سگ ولگرد» آثاری آفریده‌اند. «سگ ولگرد» به چندین زبان نیز ترجمه و منتشر شده است. امروزه تاریخ نگارش داستان کوتاه «سگ ولگرد» و هفت داستان دیگرِ مجموعهٔ سگ ولگرد مشخص نیست، اگرچه به‌گفتهٔ محمد بهارلو، این داستان‌ها احتمالاً در خلال سال‌های ۱۳۱۴ تا ۱۳۲۰ نوشته شده‌اند.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… فانوس دریایی مارکت باعث تغییر مرز فنلاند و سوئد شد؟ (در تصویر)
… شاپور دوم، با ۷۰ سال فرمانروایی، طولانی‌ترین دورهٔ پادشاهی در میان شاهان ایران را داشته است؟
… پنیر کاسو مارزو حاوی مقادیر زیادی لارو مگس ژامبون است؛ لاروهایی که در فرایند تهیه این پنیر به کار می‌روند؟
… پس از درگذشت نخستین رئیس‌جمهور اسرائیل در ۱۹۵۲، به آلبرت اینشتین پیشنهاد شد رئیس‌جمهور این کشور شود، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت؟
… ابوطاهر جنابی حاکم قرمطیان، در جریان یورش به مکه در ۳۱۷ قمری، به کعبه آسیب رساند و حجرالاسود را ربود؟
… درحالی‌که نخستین فیلم آی‌مکس در سال ۱۹۷۰ به نمایش درآمد، ادیسه (۲۰۲۶) نخستین فیلم بلند سینمایی است که به‌طور کامل با دوربین‌های فیلم‌برداری آی‌مکس ساخته شده است؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۲ آبان ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۱۰۳٬۵۱۴ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

کیمی آنتونلی

در پی تیراندازی جمعی در کراکوف، لهستان، شش نفر کشته و ۱۶ نفر زخمی شدند.
در انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده، حزب دموکرات اکثریت مجلس نمایندگان و همچنین مجلس سنا را به دست آورد.
در ورزش‌های موتوری، کیمی آنتونلی (در تصویر) به جوان‌ترین برنده تاریخ مسابقات قهرمانی جهان فرمول یک تبدیل شد.
دارایی‌های دیجیتالی به ارزش ۶٫۳۶ میلیارد دلار آمریکا از صرافی رمزارز بایننس به سرقت رفت.
دولورس هوارتا، فعال کارگری آمریکایی، در ۹۶ سالگی درگذشت.

یادبودها

امروز: جمعه، ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۲ آبان ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۲ جمادی‌الثانی ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۱۸۰۵ - شهر وین پایتخت امپراتوری اتریش، تسلیم ناپلئون بناپارت شد.
۱۹۸۲ - ارتباط فضاپیمای وایکینگ ۱ که ناسا در ۲۰ اوت ۱۹۷۵ به مریخ فرستاده بود، بر اثر یک فرمان اشتباه با مرکز کنترل زمین قطع شد.

زادروزها

۱۳۵۳ - زادروز نعیمه نظام‌دوست بازیگر ایرانی
۳۵۴ - زادروز آگوستین فیلسوف و اندیشمند مسیحیت در دوران باستان
۱۸۵۰ - زادروز رابرت لویی استیونسن نویسندهٔ اسکاتلندی، خالق جزیره گنج و دکتر جکیل و آقای هاید
۱۸۹۳ - زادروز ادوارد دویسی زیست‌شیمیدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۴۳
۱۸۹۹ - زادروز هوانگ شیان فان مورخ برجستهٔ چینی، از پیشگامان علم مردم شناسی
۱۹۵۵ - زادروز ووپی گلدبرگ بازیگر و کمدین آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار
۱۹۶۹ - زادروز جرارد باتلر بازیگر اسکاتلندی

درگذشت‌ها

۱۱ قمری - درگذشت فاطمه زهرا.
۱۳۴۵ درگذشت سعید نفیسی، نویسنده، ادیب، تاریخ‌نگار، مترجم و شاعر ایرانی
۱۳۹۳ درگذشت مرتضی پاشایی خواننده و نوازندهٔ پاپ اهل ایران
۱۳۵۹ - درگذشت ایوان دوم شاهزادهٔ بزرگ روس، حاکم این کشور از ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۹
۱۸۶۸ - درگذشت جواکینو روسینی آهنگساز ایتالیایی
۱۹۰۳ - درگذشت کامی پیسارو (در تصویر) نقاش امپرسیونیست فرانسوی
۱۹۵۴ - درگذشت اوالد فون کلایست فیلد مارشال آلمانی در دوره رایش سوم و فرمانده لشکر اول زرهی آلمان از ۵ اکتبر ۱۹۴۱ تا ۲۱ نوامبر ۱۹۴۲
۱۹۷۴ - درگذشت ویتوریو دسیکا کارگردان و بازیگر ایتالیایی، از پیشگامان نئورالیسم سینمای ایتالیا
۲۰۰۵ - درگذشت ادی گررو کشتی‌گیر آمریکایی مکزیکی

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای نوامبر – یادبودهای بیشتر…